Imieniny obchodzi: Beata, Zachariusz, Eugeniusz
Poniedziałek 6 Wrzesień 2010
O gminie
Sołectwa
Kultura
Turystyka
LGD Czarnoziem na Soli
 
Spisy Powszechne

ŚWIĘTO WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO

Czarnoziem Na Soli

Poakcesyjny Program Wsparcia Obszarów Wiejskich

 
Brudnia
  

        Najstarsza wzmianka o wsi pochodzi z dokumentu księcia kujawskiego i łęczyckiego Kazi­mierza I z 1250 roku, zwalniającego wsie należące do biskupstwa włocławskiego, wśród nich Brudnic, z ciężarów prawa książęcego. Prawo własności Brud­ni, jako jednej z wielu wsi należących do biskupstwa włocławskiego, zostało potwierdzone w bulli protek­cyjnej papieża Aleksandra IV w 1259 roku. W 1356 roku wieś została lokowana na prawie niemieckim przez biskupa włocławskiego Macieja z Gołańczy. Brudnia należała do dóbr stołowych biskupstwa wło­cławskiego przez prawie 600 lat, do chwili sekulary­zacji dóbr kościelnych w 1796 roku, kiedy przeszła na własność państwa pruskiego.

W średniowieczu Brudnia należała początkowo do klucza parchańskiego, a następnie do klucza raciąskie-go dóbr biskupstwa włocławskiego. W 1489 roku we wsi znajdowało się 10 łanów ziemi chłopskiej, 17 ła­nów opuszczonych (desertów), 3 łany sołtysie i folwark biskupi. Istniały także 3 karczmy. W latach 1510-1511 dochody z poradlnego z 5,5 łanu ziemi w Brudni czerpało starostwo inowrocławskie. Około 1527 roku wieś płaciła staroście raciąskiemu 20 grzywien.

Z wizytacji przeprowadzonej w 1534 roku wyni­ka, że wieś zamieszkiwało 14 chłopów. Znajdowało się 11 łanów ziemi uprawnej oraz 6 opuszczonej, z których chłopi płacili czynsz oraz składali daninę w naturze biskupowi włocławskiemu. Odrabiali także pańszczyznę w wymiarze 1 dnia w tygodniu oraz zo­bowiązani byli dawać podwody. We wsi znajdował się sołtys, posiadający 3 łany, zobowiązany do służb według przywileju sołtysiego i płacenia czynszu. Raz w roku przygotowywano obiad dla starosty raciąskie-go. We wsi były 2 karczmy. Niegdyś był folwark, z którego pozostało 6 łanów uprawianych przez kmieci z korzyściami płynącymi dla folwarku w Par-chaniu. Wieś płaciła dziesięcinę biskupowi włocław­skiemu w wysokości 17 florenów 18 groszy.

W 1582 roku pleban posiadał 1,25 włóki ziemi, dwóch sołtysów - 1,25 włóki. Poza tym było 12 włók chłopskich i 5 opuszczonych. 12 kmieci z uprawianej ziemi płaciło czynsz i składało daninę w naturze sta­roście raciąskiemu. Chłopi odrabiali 3 dni pańszczy­zny w tygodniu na folwarku w Wonorzu.

Z wizytacji z 1604 roku wynika, że wieś zamiesz­kiwało 13 chłopów posiadających po 1,25 włóki zie­mi. Sołtys miał 1,5 włóki, karczmarz - 1,25 włóki, pleban - 1,25 włóki. Chłopi korzystali z pastwisk w Przybysławiu. W 1604 roku wykupili dziesięcinę biskupią za 150 florenów. Właściciel Modliborzyc.
R. Osiecki wykorzystywał kmieci z Brudni do posług w swojej majętności. Nasyłał również parobków, któ­rzy wyrządzali szkody w chłopskich gospodarstwach. We wsi niegdyś byli kowale i szewcy, ale wyemigro­wali z uwagi na wysokie podatki.

Według wizytacji w 1615 roku wieś zamieszki­wało 11 chłopów. Kmiecie byli wykorzystywani przez starostę raciąskiego do pracy na folwarku. Wizytato­rzy biskupi odnotowali, że chłopi zamiast uczęszczać do kościoła, uczestniczyli w zebraniach określonych jako gromady. O celu i charakterze tych zgromadzeń brak szczegółowych informacji.

Od XIV do XVIII wieku wieś należała do woje­wództwa inowrocławskiego. W latach 1655-1660 szkody wyrządziła wojna polsko-szwedzka. Zniszcze­nia gospodarcze spowodowane zostały również przez wojnę północną z lat 1700-1721.

W wyniku I rozbioru Polski wieś przeszła w 1772 roku pod panowanie pruskie. W 1779 roku mieszkało 480 katolików i 12 protestantów. W latach 1807-1815 wieś znajdowała się w Księstwie War­szawskim. W 1815 roku powróciła do Prus. Około 1880 roku we wsi znajdowało się 17 chałup, w któ­rych mieszkało 247 osób, w tym 207 katolików i 40 ewangelików. W 1905 roku zamieszkiwały 303 oso­by. Na początku XX wieku rząd pruski wydzielił okręg łowiecki o powierzchni 675 ha.

Około 1884 roku powstało Kółko Rolnicze, za­łożone przez księdza Marcelego Gantkowskiego. Kół­ko organizowało m.in. lustracje okolicznych gospo­darstw. W okresie międzwojennym prezesem kółka został Władysław Kosiak z Zagajewiczek. W 1929 ro­ku liczyło 38 członków.

W okresie zaborów we wsi istniała szkoła katolic­ka. Nauka religii prowadzona była w jęzku niemiec­kim, czemu sprzeciwili się rodzice uczniów, jako pierwsi w powiecie inowrocławskim.

W 1919 roku wieś znalazła się w granicach II Rzeczypospolitej. W latach 20. XX wieku zajmowała obszar 153 ha. W 1931 roku wieś zamieszkiwało 270 osób. W 1933 roku odbył się wiec protestacyjny przeciw roszczeniom Niemiec wobec Polski. W 1933 roku wieś weszła w skład gminy obwodowej Dąbro­wa Biskupia. W 1935 roku powstało Kółko Włościanek, którego prezeską była T. Kosiakowa z Zagajewiczek.

W latach 1939-1945 Brudnia znajdowała się pod okupacją hitlerowską. W 1944 roku hitlerowcy za­mordowali mieszkańca wsi, którego pochowano na miejscowym cmentarzu. Brudnia została wyzwolona w styczniu 1945 roku.

Folwark plebański od 1914 roku był dzierżawio­ny przez Bronisława Zielińskiego. W czasie II wojny światowej należał do Niemców - Mellera i Reweniu-sa. W 1945 roku przeszedł na własność Skarbu Pań­stwa Polskiego.

 

 

 

Źródło: Gmina Dąbrowa Biskupia / Historia i współczesność / Informator / autor: Katarzyna Hewner

 
«« wstecz

drukujwyślij ten link
 
Aktualności
Konkurs na Najpiękniejszy Wieniec Dożynkowy
Dożynki - Kujawskie Święto Plonów, 29 sierpnia 2010
Ogłoszenie
  
on line: 5 odwiedzin: 110227
Strona głównaKulturaInformacje ogólne
informatyk@dabrowabiskupia.pl © 2008 - 2010 Dąbrowa Biskupia. All rights reserved