W 1301 roku Mikołaj Widowicz - prepozyt kolegiaty Św. Michała w Płocku darował Pieranie biskupstwu włocławskiemu. W 1527 roku właścicielem wsi był Jan Modlibóg herbu Rola, kasztelan konarski kujawski (1518-1537). W 1578 roku Pieranie było w posiadaniu Chodowskiego. W 1583 roku wieś posiadał Sebastian Osiecki. W 1621 roku Pieranie było w rękach Stanisława Przyłubskiego herbu Poraj, cześnika inowrocławskiego (1614-1629). W 1680 roku wieś należała do Zygmunta Działyńskiego herbu Ogończyk, starosty inowrocławskiego (1650-1685), łowczego koronnego (1660-1661), wojewody brzeskiego (1661-1678) i wojewody kaliskiego (1678-1685). Na przełomie XVII/XVIII wieku była w posiadaniu rodziny Umińskich herbu Cholewa, po których dziedziczył Michał Słubicki herbu Prus II poprzez związek małżeński z Rozalią Umińską zawarty 20 lipca 1739 roku. Michał Słubicki był łowczym kowalskim (1746-1748), brzeskim (1748-1765), cześni-kiem brzeskim (1765-1769), chorążym bydgoskim (1769). W 1830 roku Pieranie nabyła rodzina Lubowieckich. W 1836 roku wieś była w posiadaniu rodziny Preyss herbu Jastrzębiec. Wieś należała następnie do Niemca Freytaga. Stąd powstała niemiecka nazwa wsi Freytagsheim. W końcu XIX i na początku XX wieku wieś została rozparcelowana na majątki rentowe. Ich właścicielami stały się m.in. rodziny Rosza-ków, Borowiczów, Posadzych, Sajów, Meyerów, Zielińskich. Na podstawie traktatu wersalskiego z 28 czerwca 1919 roku część majątku przejął Skarb Państwa Polskiego. W 1968 roku Państwowy Fundusz Ziemi wszedł w posiadanie innego działu majątku.
W 1489 roku we wsi znajdowało się 13 łanów ziemi zasiedlonych, 4 łany opuszczone (deserty), 3 pola folwarczne oraz karczma. W latach 1510-1511 dochody z poradlnego z 10,5 łanu ziemi w Pieraniu czerpało starostwo inowrocławskie. Od XIV do XVIII wieku wieś należała do województwa inowrocławskiego. W latach 1655-1660 szkody wyrządziła wojna polsko-szwedzka. Straty spowodowała także wojna północna z lat 1700-1721.
W 1772 roku w wyniku I rozbioru Polski Piera-nie znalazło się w zaborze pruskim.W 1780 roku wieś liczyła 80 mieszkańców. Wiatach 1807-1815 należała do Księstwa Warszawskiego.W 1815 roku przeszła ponownie pod panowanie Prus. Około 1887 roku we wsi było 9 chałup, w których mieszkały 152 osoby, w tym 146 katolików i 6 protestantów. Obszar wsi wynosił 575,97 ha. W 1 połowie XIX wieku we wsi znajdował się dwór, zbudowany z materiału uzyskanego z wież kościelnych, rozebranych w 1853 roku. Według relacji jednego z najstarszych mieszkańców wsi, w jednym z pokoi dworu znajdowała się kaplica baptystów. W 1879 roku powstała spółka melioracyjna (Dranagegenossenschaft Freytagsheim), która dokonała melioracji 671 ha ziemi za sumę 128.416 marek. W 1900 roku wybudowano drogę Pieranie - Bą-kowo - Przybysław oraz Pieranie - Konary. Pieranie na początku XX wieku zajmowało obszar 409,36 ha, na którym w 1905 roku mieszkały 304 osoby. We wsi znajdował się urząd pocztowy, Dom Katolicki z organistówką, młyn, mleczarnia. Istniała także szkoła, do której w 1909 roku uczęszczało 254 uczniów. Posiadała 2 katolickich i 1 ewangelickiego nauczyciela. W 1906 roku za manifestowanie polskości został zwolniony z pełnienia dozoru szkolnego Andrzej Graczyk z Dziewy. Na początku XX wieku rząd pruski wydzielił okręg łowiecki o powierzchni
409 ha. W 1906 roku powstało z inicjatywy proboszcza M. Bielawskiego Towarzystwo Robotników Katolickich, liczące 95 członków.
W czasie powstania wielkopolskiego we wsi działała straż ludowa, której naczelnikiem był J. Alkie-wicz. 3 stycznia 1919 roku na czele powstańców rozbił oddział straży obrony krajowej (Heimatschutzu), zakwaterowany w miejscowej szkole oraz oddział straży granicznej (Grenzschutzu). Po wyzwoleniu Piera-nia oddział powstańców toczył walki w Przybysławiu, Dąbrowie Biskupiej i Bąkowie. W okresie międzywojennym we wsi działało Kółko Rolnicze, założone w 1904 roku przez Adama Czekanowskiego z Sobie-sierniów. Poświęcenie sztandaru kółka odbyło się w 1928 roku. W 1929 roku kółko liczyło 57 członków. W latach 1930-1939 prezesem był Kazimierz Zieliński. W 1930 roku z inicjatywy Józefy Mlickiej powstało Kółko Włościanek, zajmujące się oświatą rolniczą i działalnością charytatywną. Kółko zorganizowało Zespół Przysposobienia Rolniczego, który m.in. wprowadzał uprawy doświadczalne. W okresie międzywojennym we wsi działało koło Stronnictwa Narodowego. W 1929 roku powstało koło skrajnie prawicowej Partii Monarchistycznej. Tradycje patriotyczne były kultywowane przez istniejące w latach 1926-1934 Towarzystwo Powstańców i Wojaków, którego komendantem był Ignacy Spychalski. W 1931 roku wieś zamieszkiwało 316 osób. Działał urząd pocztowy, którego kierownikiem był Michał Ceglarek, odznaczony Medalem Niepodległości. W 1933 roku Pieranie weszło w skład gminy obwodowej Dąbrowa Biskupia.
W latach 1939 – 1945 wieś znajdowała się pod okupacją niemiecką. Została wyzwolona w styczniu 1945 roku.
Źródło: Gmina Dąbrowa Biskupia / Historia i współczesność / Informator / autor: Katarzyna Hewner |
