Imieniny obchodzi: Maria, Nestor, Radosław
Środa 8 Wrzesień 2010
O gminie
Sołectwa
Kultura
Turystyka
LGD Czarnoziem na Soli
 
Spisy Powszechne

ŚWIĘTO WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO

Czarnoziem Na Soli

Poakcesyjny Program Wsparcia Obszarów Wiejskich

 
Dziewa
  

W średniowieczu we wsi znajdowała się kaplica, do której przyjeżdżali odprawiać msze kanoni­cy kolegiaty Św. Wita w Kruszwicy. Uposażenie tej ka­plicy zwane było prebendą i przejęło nazwę od wsi, w której się znajdowało. Prebenda Dziewa jest wzmiankowana w najstarszym spisie świętopietrza z lat 1325-1327. Należała wtedy do kanoników kolegiaty Św. Piotra w Kruszwicy, którzy stopniowo przejmowa­li uposażenie kanoników od Św. Wita. Prawo patrona­tu nad prebendą przysługiwało królowi. W 1488 roku król Kazimierz Jagiellończyk podarował prebendę sta­roście kruszwickiemu Andrzejowi Oporowskiemu her­bu Sulima. W XVI wieku przez niedopatrzenie archi­diakona kruszwickiego Stanisława Mielżyńskiego, łąka należąca do prebendy Dziewa, została włączona do uposażenia probostwa w Pieraniu. W latach 1564-1565 prebendę Dziewa posiadał ksiądz Dąmbski. W latach 1578-1582 biskup włocławski Stanisław Karnkowski przekazał prebendę kapitule włocławskiej.

W 1710 roku posiadał Dziewę kustosz kapituły włocławskiej, kanonik poznański Franciszek Wysoc­ki. W 1770 roku należała do Andrzeja Słubickiego herbu Prus II, miecznika inowrocławskiego. W 1774 roku była w posiadaniu Dąbkowskiego. W 1780 ro­ku Dziewa wraz z karczmą Czajka należała do Danie­la Mittelstaedta, który w tym roku sprzedał ją Alekse­mu Malczewskiemu. W 1796 roku właścicielami wsi byli Maciej i Magdalena Szuwalscy. Ich córka Anna poślubiła Jana Sobeskiego. Sobescy stali się właścicie­lami Dziewy w 1841 roku. W 1865 roku sprzedali majątek Józefie Kapelańskiej. W 1881 roku wieś na­byli Niemcy Rudolf Timm i jego żona Wanda z do­mu Wegner. Wieś pozostawała w ręku rodziny Tim-mów do 1919 roku, kiedy to przeszła na własność Władysława Sucharskiego, po którym w 1927 roku dziedziczyła Pelagia Sucharska. W 1946 roku mają­tek przejął Skarb Państwa Polskiego.

W 1252 roku między Dziewą a Paprosem istnia­ła komora celna przy przeprawie przez Bachorzę, z której cło pobierał kasztelan kruszwicki. W 1489 roku we wsi znajdowało się 11 łanów ziemi zasiedlo­nej i 1 łan opuszczony. W latach 1510-1511 docho­dy z poradlnego z 7 łanów w Dziewie czerpało staro­stwo inowrocławskie. W 2 połowie XVI wieku znaj­dował się folwark i 4 łany ziemi chłopskiej. Wieś była wówczas zalewana przez jezioro Gopło wskutek spię­trzenia wód Noteci przez groblę młyńską w Mą­twach. Od XIV do XVIII wieku wieś należała do wo­jewództwa inowrocławskiego. W latach 1655-1660 szkody wyrządziła wojna polsko-szwedzka. Zniszcze­nia gospodarcze spowodowane zostały również przez wojnę północną w latach 1700-1721.

W wyniku I rozbioru Polski w 1772 roku Dzie­wa przypadła Prusom. W 1780 roku wieś zamieszki­wało 43 chłopów, w tym 3 innowierców. W latach 1807-1815 Dziewa wchodziła w skład Księstwa War­szawskiego. W 1815 roku przeszła ponownie pod pa­nowanie Prus. W połowie XIX wieku przeprowadzo­no meliorację gruntów. W latach 80. XIX wieku wieś zajmowała obszar 1143 mórg, na którym mieszkało 115 osób, w tym 104 katolików i 11 ewangelików. Wśród mieszkańców było 55 analfabetów. Niedaleko wsi znajdowała się karczma Czajka. Na początku XX wieku w Dziewie i Głojkowie został wydzielony przez państwo pruskie okręg łowiecki o powierzchni 625 ha. Wieś zajmowała wówczas obszar 387,21 ha. Zamieszkiwało ją 160 osób.

W 1919 roku wieś znalazła się w granicach II Rzeczypospolitej. W latach 20. XX wieku fol­wark specjalizował się w hodowli owiec. W 1933 roku wieś weszła w skład gminy obwodowej Dąbro­wa Biskupia.

W latach 1939-1945 Dziewa znajdowała się pod okupacją hitlerowską. Wieś była miejscem kaźni 12 Polaków o nieustalonych nazwiskach. Niemcy za­mordowali 2 mieszkańców Dziewy, których zwłoki w 1945 roku ekshumowano i pochowano na cmenta­rzu w Pieraniu. Wieś została wyzwolona w styczniu 1945 roku.

 

 

Źródło: Gmina Dąbrowa Biskupia / Historia i współczesność / Informator / autor: Katarzyna Hewner

 
«« wstecz

drukujwyślij ten link
 
Aktualności
Konkurs na Najpiękniejszy Wieniec Dożynkowy
Dożynki - Kujawskie Święto Plonów, 29 sierpnia 2010
Ogłoszenie
  
on line: 3 odwiedzin: 110726
Strona głównaKulturaInformacje ogólne
informatyk@dabrowabiskupia.pl © 2008 - 2010 Dąbrowa Biskupia. All rights reserved